• تعداد بازدید : 3284
بیماری آنتراكنوز مركبات

بیماری آنتراکنوز مرکبات

مهندس حسین طاهری عضو هیات علمی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری

آنتراکنوز یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مرکبات در دنیا و ایران است. این بیماری به درختان ضعیف و تحت ‌تنش حمله می‌کند. ولی در سال‌های اخیر، افزایش خسارت حتی در باغ‌هایی با مدیریت مناسب دیده شده است. این امر می‌تواند ناشی از تغییرات محیطی تنش‌زا، تغییرات ژنتیکی بیمارگر یا شرایط مساعد آب و هوایی شمال ایران برای چرخه زندگی بیمارگر و توسعه بیماری باشد.

در درختان آلوده خشکیدگی شاخه به آرامی گسترش یافته و باعث پژمردگی و زرد شدن و ریزش برگ‌ها می‌شود. بر روی برگ، لکه‌‍‌ها ابتدا به رنگ سبز روشن و سپس به رنگ قهوه‌ای در می‌آیند و اندام‌های بارده قارچ (آسروول) به صورت نقاط سیاه‌ رنگ و منظم روی این لکه‌ها تشکیل می‌گردند (شکل 1). این نقاط گاهی بر روی شاخه‌های آلوده نیز دیده می‌شوند. بر روی شاخه‌ها شیارهای کوچک با عمق کم در طول شاخه دیده می‌شود و در نهایت باعث خشکیدگی سرشاخه‌ها می‌گردد (شکل 3). بر روی میوه‌ها لکه‌های سطحی به رنگ خاکستری مایل به نقره‌ای و در انتها قهوه‌ای مایل به خاکستری مشاهده می‌شود.

منبع آلودگی در این بیماری شاخه‌ها، برگ‌ها و میوه‌های آلوده می‌باشند و قارچ می‌تواند در این اندام‌ها به صورت آسروول و ریسه باقی بماند. رطوبت بالا و هوای نسبتا گرم برای رشد قارچ مناسب است. هنگامی که آسروول‌ها خیس شوند، کنیدی‌ها آزاد و منتشر می‌شوند. کنیدی‌ها همراه با آب ناشی از ریزش باران از بالای درخت به سمت پایین جریان می‌یابند و باعث آلودگی اندام‌های پایین درخت می‌شوند. دوره‌های طولانی مدت رطوبت و بارندگی برای پیشرفت بیماری ضروری است .اسپورها، بعد از قرار گرفتن روی سطح میزبان در صورت وجود شرایط مساعد رطوبتی و دما جوانه می‌زنند و یا اپرسوریوم مقاوم با دیواره ضخیم و تیره تولید می‌کنند که به سطح میزبان متصل می‌شود. اپرسوریوم دارای میخ رخنه آلودگی است و با تولید آنزیم‌های هضم کننده، به کوتیکول و دیواره سلولی میزبان نفوذ می‌کند. آسروول در بافت‌های آلوده به صورت دوایر متحدالمرکز تشکیل می‌شود و اسپورهای زیادی را تولید می‌کند. در این مرحله علایم آنتراکنوز در بافت‌های آلوده ظاهر می‌شود. با توجه به این که بعضی از ارقام مرکبات در اوایل تابستان گل‌دهی ثانویه دارند، همین امر منجر به آلودگی بیشتر می‌شود. آسروول‌های موجود در روی برگ‌ها و میوه‌های مرده، آلودگی اولیه را در فصل بهار ایجاد می‌کنند و چرخه زندگی تکرار می‌گردد.

بیماری لکه اشکی میوه مرکبات نیز در اثر همین قارچ ایجاد می‌گردد. نشانه‌های بیماری در سطح پوست میوه مرکبات به صورت نوارهای قرمز مایل به قهوه‌ای هستند و از بالا به پایین میوه کشیده می‌شوند (شکل 2). در میوه‌های بالغ آخر فصل این لکه‌ها قهوه‌ای رنگ می‌شوند و شبیه خسارت ناشی از کنه زنگ مرکبات به نظر می‌رسند. عامل بیماری قارچ Colletotrichum gloeosporioides است.


مدیریت بیماری

بیماری آنتراکنوز معمولا به درختان ضعیف حمله می‌کند. لذا تقویت درختان با آبیاری به موقع و کوددهی مناسب، هرس شاخه‌های خشک، مبارزه با آفات و علف‌های هرز و در کل مدیریت صحیح و رعایت بهداشت باغی در کاهش خسارت بیماری موثر است.

 

روابط عمومی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری

 

منبع خبر
روابط عمومی
امتیاز :  ۴/۰۰ |  مجموع :  ۲

برچسب ها

    5.3.12.0
    V5.3.12.0